Czy można umrzeć z powodu bezdechu sennego? Co warto wiedzieć o zagrożeniach

Najważniejsze informacje

• Bezdech senny to poważna choroba, która może zwiększać ryzyko chorób serca, udaru mózgu i innych zagrażających życiu powikłań, jeśli nie jest leczona.^1,2,3,4
• Ciężki obturacyjny bezdech senny (OBS) wiąże się z większym ryzykiem nagłej śmierci sercowej oraz skróceniem średniej długości życia, ale odpowiednie leczenie znacznie zmniejsza te ryzyka.^5,6
• Terapia dodatnim ciągłym ciśnieniem w drogach oddechowych (Continuous Positive Airway Pressure, CPAP) może poprawić jakość snu, zdrowie serca i ogólną długość życia u osób z OBS.³²
• Badania wykazują również, że terapia CPAP może pomóc osobom z OBS żyć dłużej.⁷

Zrozumienie bezdechu sennego i związanego z nim ryzyka śmiertelności

Bezdech senny to nie tylko uczucie zmęczenia w ciągu dnia czy częste chrapanie, które przeszkadza bliskim. To poważna choroba, która może zwiększać ryzyko wystąpienia śmiertelnych schorzeń, jeśli nie jest leczona. Bezdech senny może przyczyniać się do powikłań zdrowotnych zagrażających życiu, które mogą doprowadzić do śmierci. Wiele badań podaje bezdech senny jako czynnik ryzyka zgonu.¹

Czym jest bezdech senny?

Bezdech senny to schorzenie, w wyniku którego oddech chwilowo zatrzymuje się podczas snu. Takie przerwy w oddychaniu mogą powodować słabą jakość snu i zmęczenie w ciągu dnia.¹ Nasilenie objawów zależy od częstotliwości występowania przerw w oddychaniu i waha się od łagodnego do ciężkiego. U osób dorosłych oddech może zatrzymywać się zaledwie 5 razy na godzinę w przypadku łagodnego bezdechu sennego. W ciężkich przypadkach może dochodzić do ponad 30 przerw na godzinę.²

Obturacyjny bezdech senny (OBS) jest najczęstszym rodzajem bezdechu sennego. Zazwyczaj występuje wtedy, gdy drogi oddechowe ulegają częściowemu lub całkowitemu zablokowaniu. Centralny bezdech senny występuje rzadziej i wynika z nieprawidłowej kontroli oddychania przez mózg. Gdy u danej osoby występują oba te schorzenia, nazywa się to złożonym bezdechem sennym.¹

Bezdech senny powoduje przerwy w oddychaniu, które mogą trwać od 10 sekund do ponad minuty. Te przerwy sprawiają, że narządy nie otrzymują tlenu. Zazwyczaj poziom tlenu we krwi podczas snu wynosi od 96% do 100%. U osób z bezdechem sennym poziom ten może znacznie spaść — czasami poniżej 88%.³

Serce, płuca i mózg potrzebują tlenu, aby prawidłowo funkcjonować, a bez niego komórki tkanek zaczynają obumierać. Ten niedobór tlenu sprawia, że bezdech senny wiąże się z poważnymi problemami zdrowotnymi,⁴ takimi jak:

• Choroby serca
• Cukrzyca
• Otyłość
• Depresja
• Udar mózgu
• Wysokie ciśnienie krwi
• Choroby nerek

Nieleczony ciężki OBS może zwiększać ryzyko zawału serca 2,6-krotnie.⁵ Osoby z tym schorzeniem są narażone na 123% większe ryzyko wypadków drogowych.⁶

Brak dobrej jakości snu może także utrudniać codzienne funkcjonowanie. Może powodować zamglenie umysłu, trudności z koncentracją, niższą wydajność w pracy i napięte relacje z bliskimi.

Bezdech senny może zdiagnozować wyłącznie lekarz. Osoby z tym schorzeniem mogą odczuwać takie objawy¹ jak:

• Nadmierna senność w ciągu dnia
• Poranne bóle głowy
• Rozdrażnienie lub wahania nastroju
• Trudności z koncentracją i uczucie niepełnej koncentracji w ciągu dnia
• Chrapanie lub łapanie powietrza podczas snu
• Ciągłe budzenie się w nocy
• Częste wstawanie do toalety
• Ból w klatce piersiowej w nocy
• Uczucie trzepotania lub przyspieszonego bicia serca (kołatanie serca)

Jak bezdech senny może wpływać na długość życia

Według badań przeprowadzonych na grupie ponad miliona osób, nieleczony obturacyjny bezdech senny (OBS) zwiększa ryzyko śmierci, nawet po uwzględnieniu innych czynników ryzyka dla zdrowia.⁷

Osoby z bezdechem sennym są również o 83% bardziej narażone na urazy niż osoby bez tego zaburzenia.⁸ Należą do nich upadki, urazy w wypadkach drogowych, złamania i urazy głowy.

Chociaż OBS może być związany ze skróceniem średniej długości życia, rzadko pojawia się na akcie zgonu.⁹ Badacze przeprowadzili ankietę wśród lekarzy i odkryli, że tylko 12% z nich podało tę chorobę jako przyczynę śmierci.⁹ W większości przypadków OBS jest wymieniany jako przyczyna drugorzędna lub współistniejąca.

Jak bezdech senny może prowadzić do śmierci

Nieleczony obturacyjny bezdech senny (OBS) może zwiększać ryzyko wystąpienia ostrych (nagłych) i przewlekłych (długotrwałych) poważnych powikłań zdrowotnych, w tym śmierci. Ostre zagrożenia mogą obejmować nagłą śmierć sercową w nocy. Może to nastąpić, gdy powtarzające się okresy niedotlenienia nadmiernie obciążają serce. Przewlekłe zagrożenia występują częściej. Mogą one obejmować wypadki spowodowane sennością w ciągu dnia, choroby układu krążenia, wysokie ciśnienie krwi i udar mózgu.¹¹

Ponieważ powtarzające się przerwy w oddychaniu mogą prowadzić do spadku poziomu tlenu we krwi,⁴ osoby z nieleczonym OBS mogą odczuwać dodatkowe obciążenie serca i płuc. Z czasem może to przyczynić się do innych poważnych problemów zdrowotnych, takich jak nagłe zaburzenia pracy serca.¹²

Z biegiem czasu okresy niskiego poziomu tlenu we krwi mogą uszkodzić ważne narządy.¹³ Serce musi pracować ciężej, co powoduje większe ciśnienie krwi. Może to przyczyniać się do chorób serca, udaru mózgu i zaburzeń metabolizmu. U takich osób mogą również wystąpić problemy neurologiczne, w tym trudności z koncentracją i pogorszenie pamięci.

Powikłania zdrowotne a średnia długość życia

Około 34% mężczyzn i 17% kobiet w średnim wieku jest narażonych na obturacyjny bezdech senny.¹⁴ Schorzenie to może prowadzić do powikłań zdrowotnych, które wpływają na średnią długość życia. Na szczęście skuteczne i podjęte w odpowiednim czasie leczenie może pomóc w zmniejszeniu tych zagrożeń dla zdrowia.

Powikłania sercowo-naczyniowe

Według American Heart Association (Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne) osoby żyjące z nieleczonym obturacyjnym bezdechem sennym są znacznie bardziej narażone na wystąpienie wysokiego ciśnienia krwi, niewydolności serca lub choroby wieńcowej niż osoby bez tego schorzenia. Im cięższy jest obturacyjny bezdech senny (OBS) u danej osoby, tym większe ryzyko powikłań związanych z sercem.¹⁴

Obturacyjny bezdech senny i zdrowie serca mogą wpływać na siebie nawzajem, co tworzy błędne koło, w którym jedno schorzenie pogarsza drugie. Na przykład nawet 80% osób z niekontrolowanym wysokim ciśnieniem krwi spełnia kryteria OBS.¹⁵

Obturacyjny bezdech senny zwiększa ryzyko nagłego zatrzymania akcji serca podczas snu. Jedno z badań wykazało, że osoby z OBS są ponad dwukrotnie bardziej narażone na nagłą śmierć sercową między północą a 6 rano niż osoby bez tego schorzenia.¹⁶

Ponadto OBS może mieć negatywny wpływ na naczynia krwionośne.¹⁷ Powoduje ich pogrubienie lub sztywnienie, co zaburza ich prawidłowe funkcjonowanie. To ogranicza dopływ krwi do ważnych narządów i dodatkowo zwiększa ryzyko chorób serca.

Ryzyko udaru mózgu

Wśród osób, które doświadczyły udaru mózgu, ponad 7 na 10 miało umiarkowany lub ciężki obturacyjny bezdech senny (OBS).¹⁸ Gdy u osób z OBS dochodzi do spadku poziomu tlenu we krwi, organizm uruchamia reakcje na stres, które mogą podwyższyć ciśnienie krwi. Jest to czynnik związany z większym ryzykiem udaru mózgu.

Z czasem powtarzające się wahania poziomu tlenu związane z OBS mogą wpływać na pracę mózgu i wiązać się z przejściowymi napadami niedokrwienia (mini-udarami).¹⁹ Skutki te mogą zwiększać ryzyko trwałego uszkodzenia mózgu i wystąpienia udaru niedokrwiennego.

Kilka badań wykazało częstsze występowanie udarów mózgu wśród osób z OBS w porównaniu z ogółem populacji. Badacze zaobserwowali 1,5-krotny wzrost ryzyka udaru mózgu u osób z OBS w porównaniu z osobami bez tego zaburzenia.²⁰

Inne poważne powikłania zdrowotne

Oprócz chorób serca i udaru mózgu, osoby żyjące z OBS mogą doświadczać innych powikłań zdrowotnych. Na przykład 72% osób z cukrzycą typu 2 ma także obturacyjny bezdech senny.²² Istnieje również związek między OBS a kontrolą masy ciała — szacuje się, że 77% osób z tym schorzeniem ma także otyłość.²³

Ciągły niedobór tlenu spowodowany OBS może wpływać na ważne narządy, w tym mózg, serce i nerki. Powiązano go również z zaburzeniami pamięci oraz problemami ze zdrowiem psychicznym, takimi jak lęk i depresja,²⁴ co pośrednio zwiększa ryzyko powikłań.

Wpływ na oczekiwaną długość życia

Nieleczony obturacyjny bezdech senny wiąże się z krótszą długością życia. W jednym z badań około 1 na 3 osoby z umiarkowanym lub ciężkim obturacyjnym bezdechem sennym (OBS) zmarła w ciągu 14 lat. Dla porównania, wśród osób bez OBS zmarła tylko około 1 osoba na 15.²⁵

Im cięższy przebieg OBS, tym większy może być jego wpływ na długość życia. W rzeczywistości OBS o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim wiąże się z sześciokrotnie większym ogólnym wskaźnikiem śmiertelności.²⁶

Na szczęście można wydłużyć średnią długość życia dzięki odpowiedniemu leczeniu. Osoby z OBS, które od co najmniej 5 lat stosują terapię dodatnim ciągłym ciśnieniem w drogach oddechowych (Continuous Positive Airway Pressure, CPAP) — polegającą na dostarczaniu łagodnego, stałego strumienia powietrza przez maskę, aby utrzymać drożność dróg oddechowych podczas snu — mają niższy wskaźnik śmiertelności.⁷ Osoby te mają też mniejsze ryzyko wystąpienia takich schorzeń jak choroby serca i cukrzyca typu 2.²⁷

Czynniki zwiększające ryzyko zgonu

Chociaż bezdech senny sam w sobie może być poważnym schorzeniem, współistnienie innych problemów zdrowotnych może jeszcze bardziej zwiększyć ogólne ryzyko dla zdrowia. Nadmierna masa ciała, szczególnie w okolicy szyi, może wywierać dodatkowy nacisk na górne drogi oddechowe, przez co łatwiej dochodzi do ich zapadania się.²⁸ Nawyki związane ze stylem życia, takie jak niezdrowa dieta, palenie i niewielka aktywność fizyczna, również mogą przyczyniać się do wyższego ryzyka śmiertelności u osób z OBS.²⁷

Wiek także może odgrywać rolę w ogólnym stanie zdrowia. W jednym z badań naukowcy odkryli, że starsze osoby z OBS i sennością w ciągu dnia były ponad dwukrotnie bardziej narażone na śmierć niż młodsze osoby bez OBS.²⁹

Leczenie i poprawa stanu zdrowia

Na szczęście dzięki właściwej diagnozie i leczeniu osoby z obturacyjnym bezdechem sennym (OBS) mogą cieszyć się długim i zdrowym życiem. Jednym ze sposobów leczenia jest terapia dodatnim ciągłym ciśnieniem w drogach oddechowych (Continuous Positive Airway Pressure, CPAP) — najczęściej stosowana i najskuteczniejsza metoda.³⁰

Terapia CPAP działa poprzez dostarczanie łagodnego, sprężonego powietrza przez maskę zakładaną na usta lub nos (lub na oba). Ten stały strumień powietrza pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych w nocy, zapobiegając ich zapadaniu się.

Jeśli terapia jest stosowana zgodnie z zaleceniami, niektóre osoby z bezdechem sennym mogą odczuć pewną ulgę w objawach już po pierwszej nocy.¹⁰ Ponadto niektóre osoby, które regularnie stosują terapię CPAP, mogą zauważyć rzadsze zdarzenia sercowo-naczyniowe i lepszą jakość życia.^31,32

Badania wykazują również, że terapia CPAP może pomóc osobom z OBS żyć dłużej. W jednym z badań stosowanie terapii CPAP wiązało się z 37% niższym ryzykiem ogólnej śmiertelności oraz 55% niższym ryzykiem zgonu z przyczyn sercowych.⁷

Martwisz się o swój sen? Dowiedz się więcej o jego jakości, wypełniając naszą ocenę snu.

Ten wpis na blogu zawiera ogólne informacje dotyczące schorzeń medycznych i metod leczenia. Nie jest on przeznaczony jako substytut profesjonalnej porady medycznej, diagnozy ani leczenia. Informacje te nie stanowią porady i nie powinny być traktowane jako takie. Nie należy polegać na informacjach zawartych na tej stronie internetowej jako alternatywie dla porady medycznej udzielonej przez lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika służby zdrowia.

W przypadku jakichkolwiek szczegółowych pytań dotyczących kwestii medycznych należy skonsultować się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia. Jeśli podejrzewasz, że możesz cierpieć na jakąkolwiek chorobę, powinieneś niezwłocznie zasięgnąć pomocy medycznej. Nigdy nie należy opóźniać zasięgnięcia porady medycznej, ignorować porady medycznej ani przerywać leczenia z powodu informacji zawartych na tej stronie internetowej. Poglądy wyrażone na tym blogu i stronie internetowej nie są związane z żadną uczelnią, szpitalem, praktyką ani inną instytucją, z którą autorzy są powiązani, oraz nie odzwierciedlają bezpośrednio poglądów firmy Resmed ani żadnej z jej spółek zależnych lub podmiotów powiązanych.

 Zasoby:

1. What is sleep apnea? (2025). National Heart, Lung, and Blood Institute. https://www.nhlbi.nih.gov/health/sleep-apnea.
2. Understanding the results. (2021). Harvard Medical School, Division of Sleep Medicine. https://sleep.hms.harvard.edu/education-training/public-education/sleep-and-health-education-program/sleep-health-education-34.
3. Jay Vera Summer. “Normal Oxygen Levels While Sleeping.” Sleep Foundation, 15 July 2025, www.sleepfoundation.org/physical-health/what-are-normal-oxygen-levels-during-sleep.
4. Bonsignore, Maria R., et al. “Obstructive Sleep Apnea and Comorbidities: A Dangerous Liaison.” Multidisciplinary Respiratory Medicine, vol. 14, article 8, 14 Feb. 2019, https://doi.org/10.1186/s40248-019-0172-9.
5. Laratta, Cheryl R., et al. “Diagnosis and Treatment of Obstructive Sleep Apnea in Adults.” CMAJ: Canadian Medical Association Journal = Journal de l’Association Medicale Canadienne, vol. 189, no. 48, Dec. 2017, pp. E1481–88. PubMed, https://doi.org/10.1503/cmaj.170296.
6. Gottlieb, Daniel J., et al. “Sleep Deficiency and Motor Vehicle Crash Risk in the General Population: A Prospective Cohort Study.” BMC Medicine, vol. 16, no. 1, Mar. 2018, p. 44. PubMed, https://doi.org/10.1186/s12916-018-1025-7.
7. Benjafield, Adam V., et al. “Positive Airway Pressure Therapy and All-Cause and Cardiovascular Mortality in People with Obstructive Sleep Apnea: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomised Controlled Trials and Confounder-Adjusted, Non-Randomised Controlled Studies.” The Lancet. Respiratory Medicine, vol. 13, no. 5, May 2025, pp. 403–13. PubMed, https://doi.org/10.1016/S2213-2600(25)00002-5.
8. Cheng, An-Che, et al. “Effect of Obstructive Sleep Apnea on the Risk of Injuries—A Nationwide Population-Based Cohort Study.” International Journal of Environmental Research and Public Health, vol. 18, no. 24, Dec. 2021, p. 13416. PubMed Central, https://doi.org/10.3390/ijerph182413416.
9. O’Carroll, G., et al. “Can You Die from Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS)?” Irish Medical Journal, vol. 108, no. 2, Feb. 2015, pp. 40–43. PubMed, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25803953/.
10. Yu L, Shu L, Gao S, Li L. CPAP improves sleep stability and attenuates acute nocturnal hypertension (NBPF) in OSA, with maximal benefits in severe cases. Front Neurol. 2025 Jul 7;16:1587127. doi: 10.3389/fneur.2025.1587127. PMID: 40692557; PMCID: PMC12277164 .
11. Qiu, Yuyao, et al. “Association of Obstructive Sleep Apnea With Cardiovascular Events in Acute Coronary Syndrome Patients With or Without Excessive Daytime Sleepiness: A Prospective Cohort Study.” Reviews in Cardiovascular Medicine, vol. 26, no. 7, 28 July 2025, 33439, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12326451/.
12. DiCaro, Michael V., et al. “The Effects of Obstructive Sleep Apnea on the Cardiovascular System: A Comprehensive Review.” Journal of Clinical Medicine, vol. 13, no. 11, 30 May 2024, jcm13113223, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11172971/.
13. Sheikh, Maaz, and Stephen Kuperberg. “An Organ Systems-Based Review of Outcomes Associated with Sleep Apnea in Hospitalized Patients.” Medicine (Baltimore), vol. 100, no. 34, 27 Aug. 2021, e26857, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8389950.
14. Yeghiazarians, Yerem, et al. “Obstructive Sleep Apnea and Cardiovascular Disease: A Scientific Statement From the American Heart Association.” Circulation, vol. 144, no. 3, 20 July 2021, e56–e67, doi:10.1161/CIR.0000000000000988. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34148375/.
15. Peppard, P. E., et al. “Prospective Study of the Association between Sleep-Disordered Breathing and Hypertension.” New England Journal of Medicine, vol. 342, no. 19, 11 May 2000, pp. 1378–1384. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10805822/.
16. Menon, Tushar, et al. “Sleep-Disordered Breathing and Cardiac Arrhythmias.” Journal of Clinical Medicine, vol. 13, no. 22, 5 Nov. 2024, doi:10.3390/jcm13226635, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11595083/.
17. Christensen, Thor. “Severe Sleep Apnea Could Damage Key Blood Vessels.” American Heart Association News, 26 July 2021, www.heart.org/en/news/2021/07/26/severe-sleep-apnea-could-damage-key-blood-vessels .
18. Johnson, Karin G., and Douglas C. Johnson. “Frequency of Sleep Apnea in Stroke and TIA Patients: A Meta-Analysis.” Journal of Clinical Sleep Medicine: JCSM: Official Publication of the American Academy of Sleep Medicine, vol. 6, no. 2, Apr. 2010, pp. 131–37.
19. Bassetti, C., et al. “Sleep Apnea in Patients with Transient Ischemic Attack and Stroke: A Prospective Study of 59 Patients.” Neurology, vol. 47, no. 5, Nov. 1996, pp. 1167–1173, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8909424/.
20. Lamberts, M., et al. “Cardiovascular Risk in Patients with Sleep Apnea with or without Continuous Positive Airway Pressure Therapy: Follow-up of 4.5 Million Danish Adults.” Journal of Internal Medicine, vol. 276, no. 6, Dec. 2014, pp. 659–666, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25169419/.
21. Lin, Huan-Jan, et al. “Increasing and High Prevalence of Moderate to Severe Obstructive Sleep Apnea in Acute Ischemic Stroke in Taiwan.” Journal of the Formosan Medical Association, vol. 123, no. 3, Mar. 2024, pp. 408–414, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37770283/.
22. Einhorn, Daniel, et al. “Prevalence of Sleep Apnea in a Population of Adults with Type 2 Diabetes Mellitus.” Endocrine Practice, vol. 13, no. 4, Jul.–Aug. 2007, pp. 355–362, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17669711/.
23. O’Keeffe, Terence, and Emma J. Patterson. “Evidence Supporting Routine Polysomnography Before Bariatric Surgery.” Obesity Surgery, vol. 14, 2004, pp. 23–26, https://doi.org/10.1381/096089204772787248 .
24. Kim, Jong-Yeup, Inseok Ko, and Dong-Kyu Kim. “Association of Obstructive Sleep Apnea With the Risk of Affective Disorders.” JAMA Otolaryngology–Head & Neck Surgery, vol. 145, no. 11, 2019, pp. 1020–1026, jamanetwork.com/journals/jamaotolaryngology/fullarticle/2749521.
25. Marshall, Nathaniel S., et al. “Sleep Apnea as an Independent Risk Factor for All-Cause Mortality: The Busselton Health Study.” Sleep, vol. 31, no. 8, Aug. 2008, pp. 1079–1085, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2542953/.
26. Dodds, Sophie, et al. “Mortality and Morbidity in Obstructive Sleep Apnea–Hypopnoea Syndrome: Results from a 30-Year Prospective Cohort Study.” ERJ Open Research, vol. 6, no. 3, 14 Sept. 2020, doi:10.1183/23120541.00057-2020, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7487348/.
27. Melaku, Yohannes Adama, et al. “Healthy Lifestyle Is Associated with Reduced Cardiovascular Disease, Depression and Mortality in People at Elevated Risk of Sleep Apnea.” Journal of Sleep Research, vol. 33, no. 4, Aug. 2024, p. e14069. PubMed, https://doi.org/10.1111/jsr.14069
28. Jehan, Shazia, et al. “Obstructive Sleep Apnea and Obesity: Implications for Public Health.” Sleep Medicine and Disorders : International Journal, vol. 1, no. 4, 2017, p. 00019. PubMed Central, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5836788/
29. McStay, Emilee. “Risk of Death Is High in Older Adults with Sleep Apnea and Daytime Sleepiness.” American Academy of Sleep Medicine, 29 Mar. 2011, aasm.org/risk-of-death-is-high-in-older-adults-with-sleep-apnea-and-daytime-sleepiness/.
30. Understanding PAP | Sleep Medicine. https://sleep.hms.harvard.edu/education-training/public-education/sleep-and-health-education-program/sleep-health-education-37.
31. Jay Vera Summer. “Before and After CPAP: How Your Body Changes.” Sleep Foundation, 2025, www.sleepfoundation.org/cpap/before-and-after-cpap-machine-body-changes
32. Djonlagic, Ina, et al. “First Night of CPAP: Impact on Memory Consolidation Attention and Subjective Experience.” Sleep Medicine, vol. 16, no. 6, June 2015, pp. 697–702. PubMed, https://doi.org/10.1016/j.sleep.2015.01.017.